Krótka ot historia o początkach i moich błędach w fotografii analogowej
Jak mówi tytuł, właśnie tak zaczęła się moja przygoda z fotografią analogową. A właściwie... jeszcze wcześniej, choć wtedy nawet nie trzymałem aparatu w rękach.
Od dawna oglądałem starsze seriale i filmy, takie jak Breaking Bad, CSI czy produkcje z lat 90. Zastanawiało mnie jedno: jak to możliwe, że dziś oglądamy je w jakości 2K, a nawet 4K, skoro pierwsza cyfrowa kamera 4K pojawiła się dopiero około 2003 roku i przez długi czas była sprzętem niszowym?
Odpowiedź okazała się prostsza, niż przypuszczałem — taśma Super35.
Na początku byłem zaskoczony, że technologia kojarząca mi się ze starymi, niezbyt ostrymi zdjęciami była przez lata standardem w Hollywood. Im więcej jednak czytałem o filmie analogowym, tym bardziej rozumiałem jego potencjał. W pewnym momencie pomyślałem, że chciałbym mieć choć namiastkę tej magii w fotografii.
I tak, zupełnym przypadkiem, kupując starego Nikona D70, dostałem za grosze również Nikona F55. Początkowo interesował mnie głównie obiektyw dołączony do zestawu. Później dokupiłem baterie, pierwszą rolkę filmu... i właśnie wtedy naprawdę zaczęła się moja przygoda z fotografią analogową.
Jest coś dziwnie uczciwego w fotografii analogowej. Nie możesz oszukać. Nie możesz zrobić trzystu zdjęć i wybrać jednego. Nie możesz od razu sprawdzić efektu na ekranie. Naciskasz spust migawki i... czekasz. Czasem tygodniami, a czasem nawet miesiącami.
Gdy zaczynałem, wydawało mi się, że to tylko inna technika. Że działa inaczej niż fotografia cyfrowa, ale efekt końcowy będzie podobny. Myliłem się.
To nie jest po prostu inna technika. To zupełnie inny sposób myślenia.
Każdy film ma własną charakterystykę. Inaczej reaguje na światło, ma inne kolory, inną tolerancję na błędy. Są sytuacje, których film po prostu nie lubi — jak niedoświetlenie. Do tego filmy mają jedno, niezmienne, często dość niskie ISO. Nagle okazuje się, że to nie aparat dostosowuje się do Ciebie. To Ty musisz dostosować się do filmu.
Pierwsze klatki były szczere w swojej brzydocie. Krzywe kadry, źle wybrane momenty, kolory wyglądające tak, jakby ktoś wylał herbatę na negatyw, nieostre. Później dowiedziałem się, że część z tego była skutkiem przegrzania filmu. Co ciekawe, zwróciłem na to uwagę... oglądając stary odcinek CSI: Miami. Wtedy pierwszy raz usłyszałem, że film warto wykorzystać możliwie szybko, a przed użyciem i po warto go przechowywać w lodówce. To spowalnia reakcje zachodzące w filmie i zapobiega jego szybkiej degradacji.
Koszty również robiły swoje. Film, wywołanie i skany sprawiały, że każde naciśnięcie spustu migawki miało swoją cenę. Zamiast fotografować, często analizowałem każdą klatkę zdecydowanie za długo. Czekałem na idealny moment tak długo, aż ten moment po prostu odchodził.
Dopiero po pewnym czasie zrozumiałem coś, czego fotografia cyfrowa prawdopodobnie nigdy by mnie nie nauczyła.
Dobra fotografia nie rodzi się z ostrożności. Rodzi się z odwagi. Z tego, że naciśniesz spust migawki, zanim skończysz wszystko analizować. Bo jeśli zbyt długo myślisz, to już nie fotografujesz. Po prostu stoisz z aparatem w ręku i patrzysz jak fotograficzna okazja znika Ci z kadru na zawsze.
Kiedy odpuściłem ciągłe kalkulowanie, w końcu coś zaczęło wychodzić. Nie wszystko. Nie od razu. Ale coraz częściej wracałem z rolką, na której było kilka zdjęć, z których naprawdę byłem zadowolony.
I właśnie tego uczucia nie da się porównać z żadnym zdjęciem na ekranie aparatu cyfrowego.
Czekasz tygodniami, czasem miesiącami. Nie wiesz, czy dobrze załadowałeś film. Czy aparat nie zaciął klatki. Czy laboratorium niczego nie uszkodzi. Czy w ogóle jest tam coś wartego pokazania. A potem odbierasz wywołany film, rozwijasz go i widzisz, że jednak się udało.
To satysfakcja, której trudno szukać w fotografii cyfrowej.
Dzisiaj musiałem na jakiś czas odłożyć fotografię analogową na dalszy plan. Koszty, inne plany i chęć inwestowania w lepszy sprzęt sprawiły, że na razie czeka na swoją kolej. Mimo to fotografia analogowa zostawiła we mnie coś, czego kompletnie się nie spodziewałem i na pewno zaprocentowała wykładniczo.
Nauczyła mnie, że niepewność jest częścią procesu. Że nie zawsze musisz wiedzieć, jaki będzie efekt. I że właśnie w tym tkwi całe piękno.
Trochę jak w życiu.
Przekombinujesz — przegapisz. Odpuścisz — często nagle wszystko zaczyna się układać. Małe decyzje potrafią prowadzić do wielkich zmian.
Wrócę do analogu. Z lepszym body, większą wiedzą i — mam nadzieję — z tym samym luzem, który w końcu pozwolił mi naprawdę zacząć fotografować.
Bo aparat analogowy nie wybacza strachu.
Ale nagradza obecność.
Poniżej kilka zdjęć chronologicznie.
Pozdrawiam serdecznie